3. feb, 2017

Prio 1 'Beknelling Zwaar' over virtueel gevoel..

Samenwerken, daar gaat het om. Vooral als de nood hoog is, moet je elkaar blindelings weten te vinden. Aan een half woord genoeg hebben. Daar oefenen wij binnen onze blusgroep elke week op. Zodat áls er dan een keer écht 'stront-aan-de-knikker' is... we precies van elkaar weten waartoe we in staat zijn met elkaar. Afgelopen week hadden we het nodig. Hadden we elkaar nodig. Maandag 30 januari om 14.46 gaat de pager. Ongeval wegvervoer letsel staat er.. met tussen haakjes.. beknelling zwaar.. Dat is het enige wat ik lees, meer past er niet op het schermpje. Ik race naar de kazerne waar we tijdens het aantrekken van onze bluspakken verder horen waar het is. N99 nabij Breezand.. 100 km weg.. OK, we staan op scherp. Op zich is het een heel overzichtelijke weg. Een lang recht stuk met een doorgetrokken streep in het midden. Je kent ze wel, met zo'n groene band erover heen. Aanrijdend krijgen we door dat er twee auto's frontaal op elkaar zijn gereden. In elke auto zitten nog twee personen. Als we aankomen zien we dat de eerste ambulance al ter plaatste is. Dat vinden wij fijn, want dan kunnen we direct overleggen welk slachtoffer volgens hen de meeste prioriteit heeft. Bij de eerste verkenning blijkt dat in elk voertuig één persoon zit. Plan aanpassen dus. Blusgroep Breezand is ook aanrijdend, dus wij concentreren ons op het voertuig waarvan het eruitziet dat de beknelling het grootst is.

De indeling van de ploeg gaat aanrijdend eigenlijk heel natuurlijk. We kijken elkaar aan achterin en weten precies van elkaar op welke plek we het meest tot ons recht komen. Sommigen zijn technisch nou eenmaal handiger dan anderen en sommigen zijn voor slachtoffer behandeling beter geschikt. Zet mij bijvoorbeeld maar bij het slachtoffer. Het is goed om dat van elkaar te weten en om daarover ook eerlijk naar elkaar te zijn. Je begrijpt wel dat als iemand met 100 km/ per uur een aanrijding heeft gehad, je als hulpverlener wel wat voor je kiezen kunt krijgen. Dat ziet er gewoon niet fraai uit. Daar moet je wel mee om kunnen gaan. Er is geen test vooraf, die jou laat zien wat je reactie zal zijn bij zo'n incident. Door ervaring word je wijs in deze.

Als de inzet loopt, blijkt dat oefening en realiteit niet altijd één zijn. Ik zeg het verkeerd. Nooit één kunnen zijn. Als wij op een oefenavond een hulpverleningsinzet oefenen, dan knippen wij in een auto die nagenoeg geen impact schade heeft. Uit ervaring weten wij inmiddels dat het knippen in een verwrongen auto een ander plan nodig heeft van de bevelvoerder. De spanning op zo'n voertuig is groter, onderdelen zitten ineens op een andere plek dan normaal en je hebt te maken met een slachtoffer, die alle zorg direct nodig heeft. Dat maakt het druk: dat geeft druk.. De basisopbouw van een hulpverlening zit natuurlijk wel in je systeem. Die gebruik je als kapstok om elke nieuwe situatie aan op te hangen. Dat geeft houvast en dan kun je ergens op terugvallen. Maar iedere situatie is in deze uniek.

Je kunt dat alleen maar ervaren door het te doen op het moment dat het nodig is. Helaas voor mij (in de zin van leren voor de opleiding) kon ik niet als schaduwbevelvoerder deze inzet ervaren, ik was als manschap nodig. Dat maakt je blikveld kleiner. Je concentreert je op je specifieke taak. In mijn geval was dat het continue blijven geruststellen van het slachtoffer. Zorg dat hij niet buiten bewustzijn raakt, hou hem erbij.

Maar ok, de samenwerking binnen ons team is top! Dat is mooi, want dat zorgt ervoor dat we na zo'n inzet elkaar even goed in de ogen kijken of alles met iedereen OK is, zodat we daarna weer door kunnen. We letten op elkaar en zorgen voor elkaar indien nodig. Mooi! En daar kan ik dus meteen wel weer wat in kwijt als aankomend bevelvoerder. Ook een aantal dagen later nog. Komt goed van pas die cursus 'opvang na traumatische ervaringen'.

Goed... maar hoe leer je als bevelvoerder dan die basisopbouw van een Hulpverlenings incident?  Ja! Nou komt het hoor... het is een computerspel..! Ik noem het 'virtual reality: the one man show'. Want in de praktijk gaat het dus vooral om de samenwerking heb ik van de week nog ervaren. En als je het moet leren, dan doe je het alleen. Ik heb daar last van. Virtueel. Dat wil dus zeggen, je staat tegen een scherm aan te staren. Daar gebeurt alles op. Alle commando's die jij geeft worden door een regisseur aan het spel toegevoegd. Maar je blikveld blijft een plat plaatje. Met een joystick loop je als het ware door het incident. Je mist dan al heel snel een detail, dat van grote betekenis kan zijn in je beeldvorming. Ik begrijp wel dat het ensceneren van een hulpverlenings incident een lastig verhaal wordt in de praktijk. Maar ik mis gewoon het échte... de manschappen achter mij... mijn fysieke team zeg maar... 

Ach.. nou ja, het examen zal toch op deze manier moeten gebeuren... dusss... Zijn er ervaringsdeskundigen onder jullie die mij tips kunnen geven?

Hoe geef ik een plat virtueel computerscherm een belevingsgevoel...? bij mezelf? Zodat ik op scherp sta en niet alleen maar de basisopbouw als een regeltje uit mijn hoofd weet straks. Ik weet dat dat het begin is hoor en dat ik dat nodig heb bij een realistische inzet.. Maar ik ben een gevoelsmens... En dat is wat ik mis in dat computerspel..